Bergama Krallığı ile Helenistik, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ev sahipliği yapan İzmir'in Bergama ilçesinde, tarihten kalan mirasın, dünya mirasına dönüştürülmesi amaçlanıyor.
Bergama, Lidya ve Pers egemenliğinden sonra MÖ 4. yüzyılda Büyük İskender'in tarafından fethedilen, MÖ 133'de de Roma Devleti sınırlarına geçen, MS 395'de Bizans egemenliğine, Türkler'in Anadolu'ya gelmesiyle de Türklerin hakimiyeti altına giren Bergama, antik tarihten günümüze kadar ulaşan eşsiz eserleri Akropol ve Asklepion, Kızıl Avlu olarak nitelenen kilise, Bergama Müzesi'nde sergilenen eşsiz tarihi eserlerle her yıl binlerce turisti misafir ediyor.
Sahip olduğu tarihi dokusuyla bu yıl Haziran ayında UNESCO Dünya Kültür Mirası Geçici Aday Listesi'ne kabul edilen Bergama'nın, kalıcı miras listesine alınması için Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Bergama Belediyesi öncülüğünde çalışmalar yürütülüyor.
Bergama Belediye Başkanı Mehmet Gönenç, çalışmalara ve hedeflere ilişkin AA muhabirine yaptığı açıklamada, kalıcı miras listesine hazırlık için öncelikle alan yönetim planlamasının gerekli olduğunu, yerel yönetim, bakanlık, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerinin katılacağı çalıştayla, alan planı hazırlanacağını bildirdi. Kentin mimari, arkeolojik ve kültürel özelliklerinin belirleneceği alan planının, Efes Antik Kenti için yapılan ihale yoluyla ya da üniversitelerden danışmanlık hizmetiyle Bergama Belediyesince hazırlanabileceğini kaydeden Gönenç, planın bir yıl içerisinde tamamlanmasının hedeflendiğini söyledi.
Oluşturulan alan yönetim planının dosya halinde Kültür ve Turizm Bakanlığına iletileceğini, bakanlığın da UNESCO Dünya Kültür Mirası kalıcı listesine Bergama'nın alınması için adaylık başvurusunda bulunacağını kaydeden Gönenç, şöyle devam etti:
''Bizim öngörümüz dosyanın 2013 yılında görüşüleceği yönündedir. Oldukça uzun bir yol. Çalışmalara başladık. Belediyelerle paylaşım içindeyiz. Kalıcı miras listesine Türkiye'den Alanya, Edirne de girmek için aday olmuş durumda. Bu belediyeler tüm planlarını hazırladılar. Listede Türkiye'den halen 9 yer var, ancak 1998 yılından bu yana Türkiye'den kalıcı listeye giren yer yok. Çok önemli kentlerimiz olmasına rağmen, Türkiye olarak miras listesine girme konusunu ihmal etmiş durumdayız. Bergama'yı diğer adaylardan ayıran en önemli özellik ise tarihidir. Bölgenin çok artıları var. Bergama 2 bin 500 yıllık krallık. Bergama, UNESCO'ya göre, diğer yerlerden çok daha bilinen ve tanınan bir bölge.''
Bergama'nın kalıcı miras listesi için avantajının çok olmasına karşın, koruma alanlarındaki tahribat ile eski dokuyu bozan çok fazla yapılaşmanın olduğuna değinen Gönenç, UNESCO'nun miras listesine, antik alanların yanı sıra kent dokusunu yansıtan şehrin bir kısmının içinde olduğu alanları da kabul ettirmeyi istediklerini söyledi.
Bergama'nın yurt dışında bir marka olduğunu ve kentten yıllarca önce taşınan eserlerin sergilendiği Almanya'daki Bergama Müzesi'ni milyonlarca insanın ziyaret ettiğini dile getiren Gönenç, ''Bergama Müzesi'ni sadece bu yıl bin 800 bin ziyaretçi gezecek. Bergama'ya gelen ziyaretçi sayısı ise 400-420 bin kişidir. Bergama'dan götürülen Zeus Sunağı'nı da tamamen ilçe tarihinden kopuk bir eser olarak görüyor ve sergiliyorlar. Onun arkasındaki kenti, tarihi, yurt dışında bilmiyorlar'' dedi.
MİRAS, ZİYARETÇİ GETİRECEK
UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesine giren bölgelerde, miras kriterlerini korumanın önem taşıdığını, Bergama'nın geçici aday listesine alınmasının da bu yöndeki çalışmaları şevklendirdiğini anlatan Gönenç, sözlerini şöyle sürdürdü:
''UNESCO kriterlerini koruyabilmek önemli. İstanbul bu konuda sıkıntı yaşıyor. Geçici listeye girmek bizim için moral oldu. Alan yönetiminde temel kriter de şehirdeki bütün turizm olgusunu planlamaktır. Ziyaretçi yolları, oteller, otopark alanları, güzergahlar, yapılacak kentsel düzenlemeler, restorasyonlar ele alınacak. İmarla ilgili gereklilikler, konaklama tesisleri, ören yerlerinin gelirleri gibi turizmle ilgili tüm unsurlar planlı olarak ele alınacak. Bunlar, Kültür ve Turizm Bakanlığınca ortak çalışmayı gerektiren unsurlardır. Bakanlık, merkezi hükümet ve yerel yönetim tarafından çalışma yapılması gerekiyor. Bakanlık yetkilileriyle yeniden bir araya geleceğiz. Halen bölgeye gelen yıllık ziyaretçi sayısının yüzde 90'ı yabancıdır ve 400-420 bin kişi dolayındadır. UNESCO'nun kalıcı kültür mirası listesine girmemiz halinde, ziyaretçi sayısında çok büyük artış olacak.''
